दक्षिण भारताची काशी ‘माळेगाव यात्रा’ दिमाखात सुरू; पालखी सोहळ्याने दुमदुमली खंडोबारायाची नगरी!

दैनिक झुंजार टाईम्स 

राम रत्नपारखे:- लातूर जिल्हा प्रतिनिधी 

दिनांक:- २०-१२-२०२५

अहमदपूर:- दक्षिण भारतातील सर्वात मोठी आणि ऐतिहासिक वारसा लाभलेली माळेगाव यात्रा दिनांक १८ डिसेंबर २०२५ पासून मोठ्या उत्साहात सुरू झाली आहे. दर्श अमावस्येच्या शुभ मुहूर्तावर नाईक घराण्याची आणि त्यानंतर भगवान खंडोबारायाची पालखी निघून या ३५० वर्षांची परंपरा असलेल्या यात्रेचा श्रीगणेशा झाला.

भक्ती आणि परंपरेचा संगम: पालखी सोहळा

गुरुवारी दुपारी ठीक १ वाजता परंपरेनुसार प्रथम नाईक घराण्याची पालखी निघाली आणि त्यापाठोपाठ खंडोबारायाची पालखी मंदिराबाहेर पडली. पालखी निघण्यापूर्वी ग्रामदैवताची षोडशोपचार पूजा, अभिषेक, महाआरती आणि नैवेद्य अर्पण करण्यात आला. ‘येळकोट येळकोट जय मल्हार’च्या जयघोषात, ढोल-ताशा आणि हलगीच्या कडकडाटात पालखीने गावफेरी केली. आडगा रोड व नांदेड मुख्य रस्त्यावरून मार्गक्रमण करत माळेगावला फेरा घालून पालखी पुन्हा मंदिरात विसावली. यावेळी अनेक भाविकांनी नवस फेडण्यासाठी दंडवत घातले, तर काहींनी श्रद्धेने पालखी खांद्यावर घेतली.

कार्यक्रमांची रेलचेल (१८ ते २४ डिसेंबर):

यात्रेनिमित्त प्रशासनाने आणि ग्रामपंचायतीने विविध कार्यक्रमांची मेजवानी आयोजित केली आहे:

१९ डिसेंबर: पारंपरिक पशुप्रदर्शन.

२० डिसेंबर: कुस्त्यांची भव्य दंगल.

२१ डिसेंबर: लावणी महोत्सव.

२२ डिसेंबर: कला महोत्सव.

२३ डिसेंबर: शंकर पट (बैलगाडी शर्यत).

देशातील सर्वात मोठी पशु बाजारपेठ

माळेगाव यात्रा ही विशेषतः तिथल्या विशाल पशु बाजारासाठी ओळखली जाते. यंदाही यात्रेत घोडे, उंट, गाढवे आणि शिकारी कुत्र्यांची मोठी आवक झाली आहे. महाराष्ट्र, तेलंगणा आणि कर्नाटक या राज्यांतील व्यापारी व शेतकरी येथे मोठ्या प्रमाणावर एकत्र आले असून, ही यात्रा आर्थिक उलाढालीचे प्रमुख केंद्र बनली आहे.

सामाजिक सलोखा आणि जाती-पंचायतींचे केंद्र

या यात्रेचे वैशिष्ट्य म्हणजे येथे आजही विविध समाजांच्या (उदा. वैदू, कैकडी, पोटराजू) पारंपरिक ‘जाती-पंचायती’ भरतात. वर्षभरातील सामाजिक वाद येथे सामोपचाराने मिटवले जातात, जे माळेगाव यात्रेच्या सामाजिक महत्त्वाची साक्ष देते.

यात्रेच्या यशस्वी नियोजनासाठी सरपंच श्रीमती कमलबाई रुस्तुमराव धुळगंडे, ग्रामपंचायत अधिकारी देवकांबळे बी. सी., आणि सर्व ग्रामपंचायत सदस्य परिश्रम घेत आहेत. सुरक्षितता आणि सोयी-सुविधांची पूर्ण काळजी घेण्यात आली असून, जास्तीत जास्त भाविकांनी या सांस्कृतिक सोहळ्याचा लाभ घ्यावा, असे आवाहन ग्रामपंचायतीच्या वतीने करण्यात आले आहे.